|
|
Erzincan'ın İlkçağ
tarihi hakkında
esaslı bilgiye henüz
sahip değiliz. Ne
var ki M.Ö. ikinci
bin yılda, bu
yörede, Hurriler'in
yaşadığını, ikinci
bin yılın ilk yarısı
başlarında da
Hayaslılar'la
Azziler'in hüküm
sürdüğü
bilinmektedir.
Anadolu'da M.Ö.
1050-1180 arasında
Hattuşaş'ı merkez
yaparak büyük bir
imparatorluk kuran
Hititler yakın
doğuyu egemenlikleri
altına almışlardır.
Erzincan ve
yöresinde Hititler'e
ait bir yerleşim
merkezine
rastlanmamışsa da,
bu yörenin Hitit
egemenliği altında
kaldığından da hiç
şüphe yoktur.
Doğu Anadolu'da
kurulan ilkçağ
devletlerinden biri
Urartular'dır. M.Ö.
900 yıllarında
kurulan bu devlet
Van'ı (Tuşpa)
başkent yapmış,
sınırlarını Hazar
Denizi'nden
Malatya'ya, kuzeyde
Erzurum ve
Erzincan'dan güneyde
Halep ve Musul'a
kadar
genişletmiştir.
Erzincan
yakınlarında
Altıntepe'de 1953'te
yapılan kazıda
Urartular'a ait
birçok eser
çıkarılmış, bu
yörenin Urartu
egemenliği altında
kaldığı
kanıtlanmıştır.
Çeşitli saldırılara
maruz kalan Urartu
şehirleri, teker
teker tahrip
edilirken Medler'in
Anadolu'yu istilası
sırasında M.Ö. 600
yıllarında tamamen
ortadan
kaldırılmıştır. M.Ö.
612'de Erzincan ve
yöresi Urartular'ı
yenerek Anadolu'yu
istilaya başlayan
Medler'in eline
geçti. Med
Krallığı'nın Kyaksar
döneminde
Lidyalılar'la
yaptığı savaşlar,
muhtemelen Erzincan
ve civarında cereyan
etmiştir. Bu yöreler
M.Ö. 550 civarında
bu kez Persler'in
eline geçmiştir.
Hititler'in
Anadolu'yu istila
ettikleri sırada,
İran yaylasını da
Persler ele
geçirdiler.
Persler'in yükselişi
daha çok Büyük Kiros
(M.Ö. 550-530) ve
Kampis (M.Ö.
530-520) dönemlerine
raslar. Bu dönemde
Erzincan ve çevresi
de Persler'in eline
geçer. Persler'den
sonra Anadolu
Makendonyalılar'ın
eline geçmiştir.
Roma İmparatorluğu
ordusu M.Ö. 70
tarihinde Doğu
Anadolu'yu ele
geçirmeye başlayarak
Elazığ yöresindeki
Safen (Harput)
Kralığı'nı yıktıktan
sonra, Tigran
Ordusunu da
yenilgiye
uğratmıştır. Bu
sırada (M.Ö. 68)
Pontuslular da
Erzincan yörelerinde
Roma üstünlüğüne son
vermişlerdir. İran
ile Bizans arasında
sürekli savaşlara
sahne olan Erzincan
ve yöresi, en son
Bizans imparatoru
Heraklius tarafından
629 tarihinde
malubiyete uğratılan
İran'dan geri
alınmıştır.
Halife Osman
(644-656) zamanında
Habib bin Mesleme
755 senesinde
Erzincan ve yöresini
ele geçirerek, bu
bölgeyi tamamen
Müslümanların
yönetimine kattı.
Erzincan ve yöresi
Abbasiler döneminde
de çeşitli
saldırılara maruz
kaldı. Halife
Mütevekkil Alallah
(847-861) döneminde
Malatya Valisi Ömer
bin Abdullah,
Arapgir, Eğin,
Kemah, Erzincan ve
Trabzon kentlerini
Bizanslılar'dan geri
aldı (859). Böylece
Erzincan tekrar
müslümanların
hakimiyetine geçti.
Türkler'in
Anadolu'ya daha önce
de akınlar
yaptılarsa da,
Türkler'in
Anadolu'yu vatan
edinmeleri genel
kanaate göre
Malazgirt (1071)
zaferinden sonradır.
Alp Arslan'ın
komutanlarından olan
Mengücek Ahmet Gazi,
Erzincan, Kemah,
Divriği ve
Şebinkarahisar
yörelerini
hakimiyeti altına
aldı. Kemah'ı merkez
yaptı. Ahmet
Gazi'nin ölümü
üzerine (1114)
yerine oğlu İshak
Bey geçti. Bu
beyliği uzun süre
yöneten İshak Bey
ölünce (1124) yerine
Melih Mahmut geçti.
İshak Beyin oğulları
onu tanımayınca,
Mengücek devleti
parçalandı. Kemah
Melih Mahmut'a
Erzincan Davut
Şah'a, Divriği de
Süleyman Şah'a
düştü. Davut Şah'ın
öldürülmesi üzerine
(1151) Erzincan'a 13
yıl Süleyman Şah
sahip olmuş; Davut
Şah'ın oğlu
Fahrettin Behram Şah
(1165) yılında
babasının tahtında
oturunca, Mengücek
Beyliği tekrar
güçlenmiştir.
Fahrettin Behram
Şah'ın
Kılıçarslan'ın
damadı olması göz
önünde
bulundurulursa,
Mengücek Selçuklu
münasebeti daha iyi
anlaşılır.
Erzincan`nın ,
Otlukbeli ilçesinde
11 Ağustos 1473
tarihinde ünlü
Otlukbeli Savaşı
gerçekleşti. Fatih
Sultan Mehmed ile
100 000 Osmanlı
asker ve Uzun Hasan
Sultan ile 70 000
Akkoyunlu asker
Otlukbeli`de
savaşmeydanında
savaşa karşı karşıya
geldiler.
Sarıkamış savaşın
galibi General
Nikolay Yudeniç Rus
Kafkasya Ordu
komutanı olarak 1915
yılın yaz aylarında
Anadoluya taaruza
geçti ve Erzincana
kadar Rus ordu
birlikleri ile
ilerlendi.
27 Aralık 1939
Erzincan depremi
oldu.
www.erzincan.gov.tr
|